Park Przypałacowy w Brodach

 Brody, Foto: Roman Leipzig (Bild: 1/4)

To, co dziś charakteryzuje liczącą ledwie tysiąc mieszkańców, idylliczną miejscowość  położoną za Nysą Łużycką niedaleko Forst na Łużycach, w decydującej części wiąże się z saksońskim rodem szlacheckim wzgl. jego najsłynniejszym przedstawicielem Henrykiem von Brühlem (1700-1763). W okresie, gdy hrabia Rzeszy i późniejszy premier Saksonii przebywał w Brodach, dokładniej od roku 1740 do 1763, ta na ówczesne czasy niepozorna miejscowość stała się po rozbudowie reprezentacyjną stacją przystankową dla polskiego króla i saskiego księcia-elektora Augusta III w jego podróżach pomiędzy Dreznem i Warszawą.  Aby zapewnić królowi rozrywkę i spełnić wymogi dworskiej etykiety, pałac, ogród przypałacowy i całe Brody zostały przez nadwornego architekta saskiego Johanna Christopha Knöffela (1686-1752) uzupełnione o osie widokowe i w jednolity sposób znacznie powiększone.

Po zakończeniu wojny siedmioletniej – pałac w Brodach padł wówczas ofiarą podpalenia i grabieży dokonanej przez Prusy – i śmierci Henryka von Brühla w  1763 r. Brody pozostawały przez 182 lata siedzibą hrabiów  z rodu Brühl. Świetności z połowy XVIII wieku Brody jednak już nigdy nie odzyskały. Na początku XIX wieku park przypałacowy został za czasów hrabiego Fryderyka Augusta Adalberta von Brühla (1791-1856) odpowiednio do stylu epoki przekształcony w ogród krajobrazowy. Podstawowa struktura barokowa, w szczególności układ alei, została jednak w dużej mierze przejęta i jest jeszcze do dziś czytelna. Charakterystyczne dla przestrzeni parku są dziś ponadto posadzone ok. roku 1850 aleje lipowe wzdłuż głównych osi ogrodu pałacowego.

Po drugiej wojnie światowej Brody zostały włączone do Polski i otrzymały swoją aktualną nazwę.  Mimo dużych starań polskich konserwatorów zabytków w latach 1959 i 1960 ogród pałacowy dziczał, a pałac i oranżeria popadały w latach powojennych  w ruinę. Od roku 2009 przeprowadzono w Brodach kilka  seminariów parkowych z udziałem kilkuset ochotników. Zabezpieczono i wyeksponowano podczas nich wiele okazów starodrzewu, np. aleje lipowe o długości 1.500 m oraz odtworzono znaczące struktury przestrzenne i osie widokowe z pałacu na jezioro, partię przy oranżerii oraz łąkę z platanami.

Autor: Claudius Wecke

Park Przypałacowy w Brodach
Pl. Zamkowy 9
PL-68-343 Brody
www.pfoerten.wordpress.com

 

 

 

Urząd Gminy w Brodach
ul. Rynek 2
PL-68-343 Brody
www.brody.pl
gmina@brody.pl
Tel.: +48 68 3712155
Fax: +48 68 3712015